Video Foto Galeri Yazarlar
29.4.2017 - Cumartesi

Molla Suheyl

Kıymetli Müslümanlar (2.Bölüm)

Yazarımız Molla Süheyl'in Ana-baba'ya iyilik konulu ''Kıymetli Müslümanlar'' makalesinin 2. bölümünü okuyucularımıza sunuyoruz.

30 Mart 2017 18:10
A
a
Makalenin 1. bölümünü okumak için tıklayın

Müfessirlerin ittifakıyla Allah azze ve celle kula hitaben bir şeyi vasiyyet – tavsiye ettik şeklinde bir hitap kullanmışsa bu EMRETTİK manasındadır. Buradan da anlaşılıyor ki Allah azze ve celle nimetlerine karşılık kendisine  şükretmemizi emrettiği gibi anne-babaya karşıda teşekkürümüzü yerine getirmemizi emretmiştir.

Teşekkür insanlara karşı minneti ifade etmekte kullanılan bir kelime olmakla beraber ayette ‘’Şükret’’ şeklinde kullanılan emir fiilinin üzerine Allah lafzına raci zamir ve valideyn kelimeleri atfedilmiştir. Motomot tercüme şöyledir ‘’Bana ve ana-babana şükret’’. İnsanlara şükretmesine, şükür kelimesi istilai manada kabul etmediği için biz teşekkür diye tercüme ettik. Ancak burada itina ile söylenmesi gereken şey, şükür, hal, dil vs. tüm azalar ile Allah-u Tealayı medh-ü sena etmek olduğuna göre ana-baba için ne anlamamız gerektiğidir Eğer başka birşey anlamamız gerekir denilirse aynı fiil üzerine atfedilen iki kelimenin de o fiilin fiiliyle fiilenmesi gerekir şeklinde gramer kaidesi bozulmuş olacaktır. (Bu durumda Allah (c.c) için şükür etmek ne ifade ediyorsa, ana-baba içinde aynı şeyi ifade eder). O halde nasıl olacak?

Evet bu sorunun izahı şudur;
Kişi Allah (c.c)’a şükürde bütün azaları ile medh-u sena ediyorsa evlatta ana-babaya karşı tüm azalarını seferber ederek hamilik yapacaktır. Mesela diliyle evvela onlar için dua ederek, sonra güzel söz söyleyerek hamilik edecek, eliyle aşlarını pişirip gerekirse yedirecek ve yine gerekirse sırtıyla onları taşıyacak. Ayaklarıyla onlara hizmet için yürüyecek v.s diğerleride böyledir.

Allah (c.c)’a Şükürden tek farkı kişi ana-babaya ibadet için değil tam olarak Allah (c.c)’a ibadet için bu amelleri yapacaktır. Netice itibariyle şükür kelimesinde zahiri olarak ittifak edilmiş böylelikle iki atfedilen zahiri manada birleşmiş olmaktadır.

Yine bu ayette dikkatleri celbeden ana-baba’ya ile cümleye (Ayete giriş yapıldıktan sonra ananın evlat üzerindeki emekleri zikredilirken babanınkiler zikredilmemiştir. Buda umumi olandan  sonra  Hulusi zikredilmesidir ki Kur’anda çokça mevcut olan bir belagat özelliğidir. Bu özelliğin en bariz faydası hası olanın kıymet ehemniyetine işaret etmektedir. Nitekim hadislerdede görüleceği vecih üzere evlat için ananın hakkı baba’nınkinden daha çoktur.

 
وَوَصَّيْنَا الْإِنسَانَ بِوَالِدَيْهِ إِحْسَانًا حَمَلَتْهُ أُمُّهُ كُرْهًا وَوَضَعَتْهُ كُرْهًا 
وَحَمْلُهُ وَفِصَالُهُ ثَلَاثُونَ شَهْرًا حَتَّى إِذَا بَلَغَ أَشُدَّهُ وَبَلَغَ أَرْبَعِينَ سَنَةً قَالَ 
رَبِّ أَوْزِعْنِي أَنْ أَشْكُرَ نِعْمَتَكَ الَّتِي أَنْعَمْتَ عَلَيَّ وَعَلَى وَالِدَيَّ وَأَنْ 
أَعْمَلَ صَالِحًا تَرْضَاهُ وَأَصْلِحْ لِي فِي ذُرِّيَّتِي إِنِّي تُبْتُ إِلَيْكَ وَإِنِّي مِنَ 
الْمُسْلِمِينَ

Ahkaf Suresinde ana-baba ile ilgili şu ayetler vardır. ‘’Biz insana ana-baba’sına iyilik güzellik etmesini tavsiye ettik. Anası onu zahmetle taşıdı ve sütten kesilmesi 30 aydır.
Nihayet o ‘’Çocuk’’ güçlü çağına gelipte kırk yaşına eriştiğinde ‘’Rabbim bana ve ana-baba’ma olan nimetine karşılık ‘’sana’’ şükretmemi ve razı olacağın Salih ameller işlememi bana ilham et. Beni ve zurriyetimide ıslah et (iyilik ver). Ben sana tövbe ettim (döndüm) ve şüphesiz ben Müslümanlardanım.’’
(Ahkaf 15)

 
أُوْلَئِكَ الَّذِينَ نَتَقَبَّلُ عَنْهُمْ أَحْسَنَ مَا عَمِلُوا وَنَتَجاوَزُ عَن سَيِّئَاتِهِمْ فِي 
أَصْحَابِ الْجَنَّةِ وَعْدَ الصِّدْقِ الَّذِي كَانُوا يُوعَدُونَ

‘’İşte bu kimseler cennet ashabı arasında, kendilerinden yaptıkları iyilikleri kalıcı ettiğimiz, kötülüklerden (hatalarından) geçtiğimiz kimselerdir. (Bu kendilerinin vaad olundukları doğru vaaddir.’’ (Ahkaf 16)

Bu ayettede görüldüğü üzere, Allah (c.c)’n kişiye nimetine karşılık ve ana-baba’ya olan nimetine karşılıkta şükrün ilham edilmesini istemekte. Açıkça görülüyorki, Allah (c.c)’a olan borcunu eda etmeye çalışma, ardından da ana-baba için iyilik, güzellik talep edilmektedir. Ayette ana-baba’ya iyilik cümlesi yok denilirse eğer, tefsirlerin izah ettiği gibi evla (çoçuk için) Allah (c.c)’n ana-baba’ya olan en büyük nimeti onu küçükken yetiştirip terbiye etmeleridir denilir. Ayrıca bu ayetlerde birde açık bir müjde varki, bu müjdeye ermek her müslümanın arzusudur. Evet cennetliklerden olunan müjdesi. Kim istemezki bunu mademki hepimiz istiyoruz bunu, öyleyse Allah (c.c)’n yapılmasını istediği şey (ana-baba’ya) iyiliği herkes yerine getirecektir.Şu ayette ana-baba’ya iyiliği iyi davranmanın luzumunu açıkça ifade etmektedir.

‘’Biz insana ana-baba’sına iyi davranmasını emrettik.’’ (Ankebut 8)
Şimdi ana-baba’ya iyilik, güzellik saygı ve hürmet göstermenin bir Müslüman için luzüm ve farziyetine işaret eden şu hadislerede kısaca değinelim.
İbni Mesud (r.a) Peygamber (s.a.v)’e Amellerin hangisi Allah (c.c)’ı daha sevimlidir diye sordum. ‘’Vaktinde kılınan namazdır dedi, sonra hangisidir dedim sonra ana-baba’ya iyi davranmaktır buyurdu. Sonra hangisidir dedim sonra Allah (c.c) yolunda cihad etmektir buyurdu. (Müslim/İman 137)

Muaviye bin Hayde (r.a) anlatıyor:
Ey Allah (c.c)’ın Resulu önce kime iyi davranayım dedim. ‘’Anne’ne buyurdu. Sonra kime dedim Anne’ne buyurdu, Sonra kime dedim Anne’ne buyurdu. Sonra kime dedim baba’na, sonra en yakınına, sonra en yakınına buyurdu. (Tirmizi birr - 1)

Bu hadisin birebir aynısı Ebu Hureyre (r.a)’danda rivayet edilmiştir. (Müslim birr - 123)

Abdullah bin Amr (r.a)’dan rivayet edildiğine göre. ‘’Cihada gitmek isteyen bir adam Resulullah (s.a.v)’e geldi, Peygamber (s.a.v) ona; ana-baba’n hayattamı diye sordu. Adam evet diyince Peygamber (s.a.v) öyleyse onların rızasını kazanmaya çalış buyurdu. (Müslim birr 5-6)

Abdullah ibn Amr (r.a)’dan Peygamber (s.a.v)’in şöyle buyurduğunu rivayet etmiştir.
''Adamın ana-baba’sına sövmesi büyük günahlardandır. Ashab: Bir adam ana-babasına nasıl söverki dediler. Peygamber (s.a.v) evet bir adamın babasına söver, ona onun babasına söver. Anasına söver, o da onun anasına söver buyurdular.'' (Müslim – İman 146)

Abdullah ibn. Amr (r.a) bir kimsenin kendi babasına sövülmesine sebep olması Allah (c.c) katında büyük günahlardandır demektedir.

İbn-i Ömer (r.a) şöyle dediği rivayet edilmiştir:
Ana-baba’yı ağlatmak onlara karşı gelip saygısızlık etmektir. Hemde büyük günahlardandır. (Suyuti Durrul Mensur)

Abdullah ibn Amr (r.a)’dan rivayet edildiğine göre şöyle demiştir. ''Peygamber (s.a.v)’e bir gün hicret etmek için biat etmek isteyen ve ana-baba’sını ağlar bir vaziyette bırakan bir adam geldi. Peygamber (s.a.v) ona; Ana-baba’na dön, onları ağlattığın gibi güldür buyurdu.'' (Ebu Davud – Cihad – 31)

Bu hadislerde açıkça görüldüğü üzere ana-baba’ya itaat onlara saygı ve hürmet Allah (c.c) katında pek büyük sevaba haizdir.

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------


Okuyucuya NOT; Bu makale uzun olması sebebiyle tahmini olarak 4. bölüm olarak yayınlanacaktır. (Bu 2. bölümüdür, 1.bölümü okumak için Tıklayın)

 

Haber var islah eder, haber var ifsad eder
haberler Adana Oto Kiralama Hatay Araç Kiralama Hatay Oto Kiralama